Fort Benoorden &
het Munitiebos
Het Fort Benoorden werd in 1901 gebouwd als onderdeel van de Stelling van Amsterdam. In 1957 werden naast het fort veertig munitiedepots aangelegd, gecamoufleerd door een bos.
Alle gebouwen verloren lang geleden hun functie. Onderhoud wordt nauwelijks meer verricht. Sinds 2022 streven wij naar een nieuw leven voor het gebied.
Deze site wordt gaandeweg uitgebreid met meer informatie.
Herbestemming
Het fort en het omliggende gebied vormden gedurende ongeveer 1900-1960 een verdedigingswerk en van grofweg 1960-1980 een opslag voor militaire zaken en munitie. Vandaag de dag is het terrein ernstig vervallen; het fort is vrijwel permanent gesloten en ook het Munitiebos is ontoegankelijk. Door het gebrek aan beheer en onderhoud gaat het gebied voortdurend achteruit. In 2019 is de huidige beheerder gestart met een proces om, in samenspraak met een vertegenwoordiging uit de omgeving, een nieuwe bestemming voor het gebied te vinden. Na een uitgebreid selectieproces is uit diverse inzendingen het plan van Stichting Erfgoed Benoorden geselecteerd om verder te ontwikkelen. De stichting streeft ernaar het terrein een derde leven te geven; dit met de overtuiging dat een goed gebruik ook leidt tot goede zorg en conservering.
Het fort
Het fort heeft, na de herstelwerkzaamheden aan het dak uit 2017, een sterke behoefte aan verdere restauratie. Vanuit de overheid zijn hiervoor (wel enige, maar) onvoldoende middelen beschikbaar. De nieuwe functie moet daarom voldoende commercieel zijn om de kosten van de restauratie te kunnen dragen. Daarnaast moet op een zinvolle manier gebruik worden gemaakt van de grote omvang van het fort (ruim 2.300 m2). De stichting wil om die redenen in de daarvoor geschikte kamers een hotel onderbrengen in het fort. Ruimten met speciale culturele waarden, zoals bijvoorbeeld de keelkazematten, worden daarbij ongemoeid gelaten. De vele muurschilderingen in het fort worden beschermd en zo veel mogelijk in het ontwerp opgenomen en uitgelicht. Door middel van een zogenoemde museumlobby wordt het ontvangen van gasten gecombineerd met het tonen van de geschiedenis van het gebied.
Het Munitiebos
In het bos staan momenteel veertig in onbruik geraakte magazijnen. Economisch gezien is het niet mogelijk om deze allemaal te behouden. Twintig van deze loodsen worden daarom verwijderd tot op het maaiveld. De vrijgekomen plekken vormen de kampeerplaatsen van een campinginitiatief. Deze worden aangevuld met een aantal nieuw te vormen grasplekken. De camping biedt plaats aan kampeerders en ‘glamping’, maar bevat uitdrukkelijk geen permanente staplekken. De noordelijke punt van het bos wordt in het plan slechts heel beperkt gebruikt en vooral benut als wandel- en stiltegebied. Conform de eisen uit het selectieproces worden ten minste twaalf munitiemagazijnen gehandhaafd en gerestaureerd. Deze zullen ruimte bieden aan ondersteunende functies voor de camping en/of worden gebruikt als verhuurbare (atelier- of kantoor)ruimte. Het initiatief 12GoGreen zal kleine houten ‘kantoorpods’ plaatsen waarin unieke werkplekken worden verhuurd. Het eiland en het bos worden via de westelijke toegang overdag vrij toegankelijk voor wandelaars.
Vooruitkijken
Met de hiervoor genoemde initiatieven wil de Stichting Erfgoed Benoorden de komende tientallen jaren graag op een economisch, ecologisch en cultureel goede manier voor het gebied zorgen.
Ontdek de geschiedenis van
het Benoorden
- 1884-1887: aanleg van het forteiland en de bijbehorende zandlichamen.
- 1897-1901: Fort Benoorden wordt gebouwd als onderdeel van de Stelling van Amsterdam.
- 1914-1918: gemobiliseerde militairen verblijven in het fort. De voorstelling wordt uitgebreid met kleine betonnen ‘scherfvrije onderkomens’.
- 1940-1945: gedurende de oorlogsjaren verblijven eerste Nederlandse en later Duitse militairen in het fort. Op het eiland wordt een zoeklicht geplaatst om geallieerde vliegtuigen op te sporen.
- 1957: in het voormalig schootsveld van het fort wordt een munitiedepot aangelegd met veertig munitieloodsen.
- 1996: de Staat geeft het gebied in erfpacht aan het Recreatieschap Spaarnwoude, een samenwerkingsverband van gemeenten en de provincie Noord-Holland.
- 2019: het Recreatieschap start de zoektocht naar een nieuwe beheerder voor het gebied.